Türkiye'de sigorta şirketleri nasıl kurulur?

Türkiye'de sigorta şirketi kurmak, belirli yasal düzenlemelere tabidir ve bu süreç dikkatlice planlanmalıdır. Sigortacılık faaliyetleri, hem ekonomik hem de toplumsal açıdan büyük önem taşır; bu nedenle, kurulum aşamasında gereken belgeler, finansal yeterlilikler ve hukuki gereklilikler göz önünde bulundurulmalıdır. Bu yazıda, Türkiye'de sigorta şirketi kurma sürecinin temel unsurlarına değinerek, girişimcilerin dikkat etmesi gereken noktaları ele alacağız.

5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 3. maddesi iki bölümden oluşmaktadır:

Birinci bölüm sigorta şirketlerinin ve reasürans şirketlerinin kuruluşunu düzenlemektedir:

İkinci bölüm ise kooperatif şeklinde kurulan sigorta şirketleri ve reasürans şirketlerini düzenlemektedir:

• Müflis veya konkordato ilan etmiş olmaması;
• Bir sigorta veya reasürans şirketinin kurucusu veya ortağı olmanın gerektirdiği mali güce ve itibara sahip bulunması;
• Tasfiyeye tabi tutulan finansal kuruluşlarda ve hakkında 20. maddenin ikinci ve üçüncü fıkrası hükümleri uygulanan şirketlerde oy hakkının ya da sermayesinin doğrudan veya dolaylı yüzde on ve daha fazla bir oranda veya bu oranın altında olsa bile denetim ve yönetime etkili olabilecek şekilde denetim ve yönetim kurullarına üye belirleme imtiyazı veren pay sahibi olmaması;
• Taksirli suçlar hariç olmak üzere affa uğramış olsalar dahi süreli hapis veya sigortacılık mevzuatına aykırı hareketlerinden dolayı hapis veya birden fazla adli para cezasına mahkum edilmemiş olması;
• Tüzel kişi olması halinde bu tüzel kişinin yönetim ve denetimine sahip kişilerin, mali güç dışında kurucuların aradığı diğer şartları taşıması.

1. Türkiye'de faaliyet gösterecek sigorta şirketleri ile reasürans şirketlerinin anonim şirket veya kooperatif şeklinde kurulmuş olması şarttır.
2. Sigorta şirketleri ve reasürans şirketleri, sigortacılık işlemleri ve bunlarla doğrudan bağlantısı bulunan işler dışında başka işle iştigal edemez.
3. Anonim şirket şeklinde kurulacak sigorta şirketleri ve reasürans şirketlerinin kurucularının belirli şartları taşıması gerekmektedir:
   • Müflis veya konkordato ilan etmiş olmaması;
   • Bir sigorta veya reasürans şirketinin kurucusu veya ortağı olmanın gerektirdiği mali güce ve itibara sahip bulunması;
   • Tasfiyeye tabi tutulan finansal kuruluşlarda ve hakkında 20. maddenin ikinci ve üçüncü fıkrası hükümleri uygulanan şirketlerde oy hakkının ya da sermayesinin doğrudan veya dolaylı yüzde on ve daha fazla bir oranda veya bu oranın altında olsa bile denetim ve yönetime etkili olabilecek şekilde denetim ve yönetim kurullarına üye belirleme imtiyazı veren pay sahibi olmaması;
   • Taksirli suçlar hariç olmak üzere affa uğramış olsalar dahi süreli hapis veya sigortacılık mevzuatına aykırı hareketlerinden dolayı hapis veya birden fazla adli para cezasına mahkum edilmemiş olması;
   • Tüzel kişi olması halinde bu tüzel kişinin yönetim ve denetimine sahip kişilerin, mali güç dışında kurucuların aradığı diğer şartları taşıması.
4. Müflis veya konkordato ilan etmiş olmaması;
5. Bir sigorta veya reasürans şirketinin kurucusu veya ortağı olmanın gerektirdiği mali güce ve itibara sahip bulunması;
6. Tasfiyeye tabi tutulan finansal kuruluşlarda ve hakkında 20. maddenin ikinci ve üçüncü fıkrası hükümleri uygulanan şirketlerde oy hakkının ya da sermayesinin doğrudan veya dolaylı yüzde on ve daha fazla bir oranda veya bu oranın altında olsa bile denetim ve yönetime etkili olabilecek şekilde denetim ve yönetim kurullarına üye belirleme imtiyazı veren pay sahibi olmaması;
7. Taksirli suçlar hariç olmak üzere affa uğramış olsalar dahi süreli hapis veya sigortacılık mevzuatına aykırı hareketlerinden dolayı hapis veya birden fazla adli para cezasına mahkum edilmemiş olması;
8. Tüzel kişi olması halinde bu tüzel kişinin yönetim ve denetimine sahip kişilerin, mali güç dışında kurucuların aradığı diğer şartları taşıması.
9. Hisse senetlerinin nakit karşılığı çıkarılması ve halka açık anonim şirketlerde halka açık olan kısım hariç olmak üzere tamamının nama yazılı olması gerekmektedir.
10. Bir holding bünyesinde faaliyet gösterecek olması halinde, holding şirketinin finansal durumunun da sigortacılık faaliyetlerini idame ettirmeye yeterli olması zorunludur.

1. Üyeleri dışındaki kişilerle sigorta sözleşmesi yapmayan kooperatif şeklinde kurulan sigorta şirketleri ve reasürans şirketlerinin mütüel (karşılıklı) sigortacılık yapması zorunludur.
2. Ortak sayısının ikiyüzden az olmaması gerekmektedir.
3. Yöneticilerine herhangi bir ayrıcalık vermemesi zorunludur.
4. Kooperatiflerin, üyeleri dışındaki kişilerle sigorta sözleşmesi yapabilmesi, bu hususun ana sözleşmelerinde açıkça yer alması şartıyla Müsteşarlığın iznine tabidir. Kooperatiflerin sermayelerini, Müsteşarlığın belirleyeceği miktara yükseltmeleri zorunludur.